In het Germanisches Nationalmuseum te Nürnberg stuitte ik op bovenstaande beeldjes, stammend uit het einde van de vijftiende eeuw. Ze staan beschreven als ‘Wilder Mann’ en zijn klein van stuk; de linker is nauwelijks 14 centimeter hoog, de rechter nog geen 10 centimeter hoger. Beide waren waarschijnlijk ooit versiering van een kroonluchter, toch wel een toonbeeld van beschaving. In een essay dat zal verschijnen in het winternummer van Waardenwerk breng ik wild en beschaafd samen om mijn eigen licht te laten schijnen over moderne organisaties.

Ik presenteer in dat essay de contouren van een gedachtevorming waaraan ik de komende tijd verder werk. Mijn verhaal is als volgt opgebouwd. Eerst leg ik uit wat ik bedoel met een moderne organisatie en daarbij laat ik zien hoe de alomtegenwoordigheid daarvan het moeilijk maakt je het leven buiten deze organisaties voor te stellen. Het is er wel, maar hoe noem je dat? Ik denk aan ‘wild’, maar dat woord kent als tegenhanger van ‘beschaafd’ haar eigen problemen, zoals ik in de tweede paragraaf uitwerk. In de derde paragraaf geef ik drie voorbeelden waaruit naar voren komt hoe beschaving neerkomt op temmen; ik vat dit op als variatiereductie en illustreer dat met de voet, het woord en de ideologie. Vervolgens werk ik in de vierde paragraaf uit hoe met variatiereductie ook politiek in de moderne organisatie onzichtbaar is geworden en tot welke risico’s dit leidt. Ik sluit mijn verhaal in de vijfde paragraaf af met een verkenning van antifragiele anarchie en een nieuwe positie van de professional.

Na verschijnen van het essay zal ik het hier opnemen.